|
Olga Hołoga
Zapisy w Programie Operacyjnym Kapitał
Ludzki mówią, iż „jednym ze sposobów zwiększenia innowacyjności polskich
przedsiębiorstw i nawiązania bliskich powiązań pomiędzy nauką
i przemysłem, jest zbudowanie na poziomie regionów partnerstwa oraz
wypracowanie konsensusu w zakresie wspólnych działań strategicznych”. Na realizację
podziałania 8.1.2 ,,Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych
w regionie', z którego finansować można między innymi tworzenie
partnerstw lokalnych, przeznaczono w latach 2007 – 2013 blisko 318
milionów euro. Dlaczego zatem projektodawcy tak niechętnie sięgają po te
środki?
Czy partnerstwo lokalne traktowane jest jako chwilowa moda, czy też może być
pożytecznym narzędziem budowania przewagi konkurencyjnej w regionach?
W państwach ,,starej Unii” zalążki obecnie funkcjonujących mechanizmów
partnerskich zrodziły się w latach 80. ubiegłego wieku. Ich pojawienie
wymusiła polityczna stagnacja oraz zauważalne, utrzymujące się osłabienie tempa
rozwoju gospodarczego w wielu uprzednio dominujących regionach
i sektorach. Nowoczesna koncepcja partnerstwa, ściśle związana z polityką
regionalną UE, opiera się na kreowaniu nowych form podejmowania decyzji
–zakłada się większe zaangażowanie partnerów i partycypację różnych
środowisk na poziomie lokalnym.
W Polsce pierwsze inicjatywy partnerskie, współfinansowane ze środków
europejskich, pojawiły się wraz z implementacją środków przedakcesyjnych
Phare SSG (pomoc w rozwijaniu lokalnej współpracy partnerskiej
w dziedzinie zatrudnienia) oraz wspólnotowej inicjatywy LEADER +
(tworzenie Lokalnych Grupy Działania na terenach wiejskich). Powstałe
w ten sposób partnerstwa i pakty były silnie zorientowane
na zdobycie nowych umiejętności współdziałania i dialogu, ale też
na pozyskanie środków na ich dalsze funkcjonowanie. Wiele z tych
inicjatyw działa w różnych formach do dziś, np. Grupa Partnerska
„Gościniec 4 Żywiołów” w Lanckoronie, jednakże sporo zostało
zarzuconych.
Kto w partnerstwie
Ukierunkowany na zaspakajanie potrzeb lokalnego rynku przedsiębiorstw
priorytet VIII Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – Regionalne Kadry
Gospodarki zawiera w sobie wspomniane poddziałanie 8.1.2 ,,Wsparcie
procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie' – projekty
konkursowe, dopuszczające możliwość finansowania projektów partnerskich.
Konkretnie jest to pomoc w tworzeniu partnerstw lokalnych
z udziałem przedsiębiorstw, organizacji pracodawców, związków zawodowych,
jednostek samorządu terytorialnego, urzędów pracy i innych środowisk,
mających na celu opracowanie i wdrażanie strategii przewidywania i zarządzania
zmianą gospodarczą, co ściśle łączy się z wymaganiami regionalnych
rynków pracy.
Dostępne środki, i to spore, zatem są. Przedsiębiorcy i ich
organizacje w całej Polsce nie przejawiają jednak wielkiego entuzjazmu
w sięganiu po nie. W ubiegłym roku w Wielkopolsce chociażby
zakontraktowano zaledwie 74,48 proc. alokacji przeznaczonej na 2008 rok.
Dlaczego zatem wnioskodawcy, tak chętnie korzystający z innych działań
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, tak niechętnie sięgają po środki
poddziałania 8.1.2? Jednomyślność, co do skuteczności i słuszności
określonych rozwiązań, jest zaledwie pierwszym krokiem do podjęcia
efektywnej współpracy. Sprawdzona już hipoteza, że partnerzy lokalni mając
stały kontakt z regionalnym rynkiem, skuteczniej potrafią rozpoznawać
i rozwiązywać problemy, niesie za sobą pytanie: Jaką formułę
działania podjąć, aby budować konkurencyjność lokalnych przedsiębiorców oraz
kreować potencjał oddziałujący na rozwój społeczny i gospodarczy?
Poważną barierą może być brak zaufania w skuteczność mechanizmów
partnerstwa, które postrzegane są niekiedy jako „obce ciała”, fasadowy twór,
bez faktycznego przełożenia na decyzje podejmowane w regionie. Janusz
Hryniewicz w artykule ,,Dialog społeczny – dystans społeczny' (Warszawa,
2008), pisze: „Trudno sobie wyobrazić efektywne funkcjonowanie mechanizmów
dialogu społecznego w tych krajach, w których istnieje znaczny
dystans pomiędzy poszczególnymi grupami społecznymi, to znaczy, że ich
członkowie pozostają obcy w stosunku do siebie i nie czują
motywacji, aby to zmienić. Niektóre społeczeństwa obciążone są takim
bagażem historycznym”. Taka teoria skutkuje przekonaniem, że uleganie partnerom
(konsensus, współpraca) jest przejawem słabości albo niekompetencji. Aby
przeciwdziałać takiemu podejściu dobrze jest zorganizować partnerstwo wokół
instytucji cieszącej się zaufaniem i potencjalnie bezstronnej. Ciekawe
inicjatywy podejmowane w Europie, których głównymi inspiratorami są
przedsiębiorcy, na polskim gruncie mogą rodzić podejrzenia, co do
ukrytych intencji takiego podmiotu.
Liderami organizacje branżowe
Naturalnymi liderami rodzimych partnerstw
na rzecz rynku pracy mogą być zatem branżowe organizacje zrzeszające
na szeroką skalę regionalne firmy. Ale partnerstwo nie składa się przecież
z jednej, nawet silnej i cieszącej się zaufaniem organizacji, gdyż
siła jego oddziaływania jest tym większa, im więcej różnego typu środowisk
(samorządowych, edukacyjnych, gospodarczych) do niego przystąpi
i aktywnie w nim działa. Przykładem silnego partnerstwa projektowego
może być „Razem – partnerstwo na rzecz rynku pracy”, zawiązane
w ramach projektu pod tym samym tytułem. Pod skrzydłami lidera –
Wielkopolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej do porozumienia doszły Polska
Izba Gospodarcza Eksporterów, Importerów i Kooperacji oraz Wielkopolska
Izba Budownictwa, tworząc partnerstwo, którego celem jest wspieranie lokalnych
pracodawców w zakresie długofalowego planowania i korzystania
z form współdziałania różnych podmiotów rynku pracy. U podstaw
inicjatywy leży problem niedostatecznej współpracy przedsiębiorców
z publicznymi służbami zatrudnienia i z edukacją na poziomie
zawodowym i wyższym. Postanowiono zatem powiązać w projekcie element
tworzenia partnerstwa lokalnego rynku pracy z badaniami i analizami
dotyczącymi trendów rozwojowych i prognozowania zmian gospodarczych
zachodzących w regionie.
Takie podejście może mieć pozytywny wpływ na kształt i funkcjonowanie
rynku, z korzyścią dla wszystkich jego aktorów. Aby osiągnąć ten cel
niezbędne jest wyposażenie przedsiębiorców w umiejętności dialogu
i strategicznego planowania zatrudnienia oraz zbudowanie zaufania pomiędzy
sektorem gospodarki, edukacji a samorządem na skalę regionalną. Czy
jest to możliwe w ramach jednego projektu? Odpowiedź na to
pytanie przyniosą kolejne miesiące realizacji tego ambitnego przedsięwzięcia.
Jednakże obserwowalne spowolnienie gospodarcze i kryzys panujący
na światowych rynkach wymuszają na regionalnych liderach zmian
zdecydowane i innowacyjne działania. Może zatem warto zamienić zagrożenie
w sukces, a czas spowolnienia wykorzystać na przygotowanie się
do skuteczniejszego działania w gospodarce po kryzysie
i zacząć zdecydowanie działać na rzecz lokalnych rynków pracy?
Przecież – razem jest raźniej!
Dotacje na partnerstwo
Środki przeznaczone w 2009 roku na realizację poddziałania 8.1.2
Województwo Kwota alokacji (mln zł)
Dolnośląskie 10,7
Kujawsko-pomorskie 10,0
Lubelskie 20,0
Lubuskie 11,0
Łódzkie 9,3
Małopolskie 10,7
Mazowieckie 34,0
Opolskie 4,2
Podkarpackie 40,0
Podlaskie 9,0
Pomorskie 12,0
Śląskie 25,0
Świętokrzyskie 9,0
Warmińsko-mazurskie 10,0
Wielkopolskie 15,1
Zachodniopomorskie 7,4
Suma alokacji na 2009 rok 237,4
Olga Hołoga Fundusze Europejskie
Źródło: http://e-rachunkowosc.pl
|
